Kategorie: Urbanizacja

ROZWÓJ URBANIZACJI

Chcąc omawiać efekty kulturowe urbanizacji i dal­sze perspektywy w tym względzie, zacząć trzeba od przypomnienia podstawowych faktów, które określają wymiary urbanizacji Polski oraz swoisty charakter tego zjawiska. Awans urbanistyczny przedstawiany bywa naj­częściej w porównawczym ujęciu statystycznym. Powiada się: przed wojną nieco

POPULARNE UJĘCIE

Takie ujęcie, bardzo popularne w literaturze i publicystyce, zawiera jednak — w samym przed­stawieniu faktów ekologicznych — pewną istot­ną lukę. Luka ta powoduje, że nie w pełni ocenić można rozmiary procesów urbanizacyjnych, jakie zaszły po wojnie. Nie uwzględnia się mianowicie

PIERWSZY SPIS POWSZECHNY

Pierwszy spis powszechny uchwycił moment z lutego 1946 roku. Wykazał on procent ludności miejskiej po­dobny do przedwojennego (31,8%). Spis ten objął jednak również pozostałości lud­ności niemieckiej w województwach zachodnich. Nadto nie zdaje on sprawy z tego, co zaszło w ciągu około

PRZYBYSZE DO MIAST

Już ten pierwszy, jakże spontaniczny, a przy tym bezładny, wręcz anarchiczny „skok” dokony­wać się musiał wśród trudności adaptacyjnych, trudności przejścia od jednego stylu życia do in­nego, bardzo odmiennego, a związanego z osiedle­niem się w mieście Proces adaptacyjny, wysiłki, które się

MIEJSKA WIĘKSZOŚĆ

Znaczna większość miejskiego proletariatu i miejskiej inteligencji to ludzie, któ­rych rodzinna lub osobista biografia zawiera nie­dawny zupełnie przełom, jakim jest przeszczepie­nie się na odmienny grunt, zmiana typu siedziby, otoczenia, pracy, obyczaju. Wyżej przytoczone cy­fry pozwalają ocenić wymiar zagadnienia adap­tacji.Wskutek destrukcji

NOWE ZBIOROWISKA LUDZKIE

Dostrzeżemy przy tym wpisany w ten proces cały uparty trud — przede wszystkim odtworzenia społeczeństwa ugo­dzonego niemal że śmiertelnie, ugodzonego z za­miarem zadania mu historycznej śmierci — trud, którego następnym celem było nadanie społeczeń­stwu szybkiego tempa rozwojowego. W powojennej urbanizacji Polski

POWAŻNE ZNACZENIE

Ma to poważne znaczenie dla oceny polskich dokonań urbanizacyjnych, gdyż mieszkańcy takich miast stanowią dziś zapewne ponad połowę ogółu miejskiej ludności Polski.Tworzenie miast „od nowa” przez ludzi powo­łanych do tego faktem osiedlenia, natomiast nie mających odpowiednich tradycji ani kompetencji, oto

WYDOBYCIE SYMBOLI

Symbole te trzeba było wydobyć spod ruin wypełniających centra miast lub stworzyć no­we, odpowiadające sytuacji i historii. Szczęśliwsze w końcu w swych losach wojennych Kraków, Lu­blin czy nawet Poznań (który choć zaznał wysied­leń i innych prześladowań, powrócił do stanu daw­nej

WYSIŁEK WYOBRAŹNI

Tworzy się na przykład obyczaje artystyczne, które już od narodzin cechuje do­stojność — Vratislavia Cantans, koncerty w Oli­wie czy w Kamieniu Pomorskim, odtwarza się le­gendy zdarzeń i ludzi, jak choćby dzieje życia Kopernika wplecione w tradycję całego rejonu, kilku miast. Ten

PROCESY MIASTOTWÓRCZE

Procesy miastotwórcze w Polsce Ludowej związane były najściślej z innym rodzajem przemian społecznych ze zmianą społecznej struktury. Można by nawet powiedzieć, że rozmieszczenie ludności w miastach, najbardziej rozpowszechniony, sposób wyposażania miast w takie czy inne urządzenia i usługi — wszystko